Beyin Fonksiyonları

//Beyin Fonksiyonları

Beynin işlevi nedir?

Merkezi Sinir Sisteminin bir parçası olarak beynin işlevinin vücut ve zihin fonksiyonlarının çoğunluğunu düzenlemektir. Buna solumak ya da kalp atışı gibi hayati fonksiyonların yanında uyumak, yemek, ya da cinsel içgüdü gibi temel fonksiyonlar ve düşünmek, hatırlamak, akıl yürütmek veya konuşmak gibi daha üst fonksiyonlar da dahildir. Düzgün beyin fonksiyonunun anahtarı sağlıklı bir yaşamdır.

“Beynin bölümleri” sayfamızda, temel hayati fonksiyonların en eski beyin yapılarıyla ölçüldüğünden bahsetmiştik. Farklı bir deyişle, artbeyinde ve ortabeyinde bulunan yapılar (omurilik, pons, soğanlik). Ancak akıl yürütme, bellek, ve dikkat gibi daha üst beyin işlevleri yarımküreler ve koteksin parçaları olan loblar tarafından kontrol edilir.

Bilişsel fonksiyonlar nelerdir?

Bilişsel fonksiyonlar bizim çevresel bilgileri almamıza, seçmemize, depolamamıza, dönüştürmemize, geliştirmemize ve yeniden elde etmemize olanak veren mental süreçlerdir. Bu şekilde bizi çevreleyen dünyayı daha etkili bir biçimde anlayabilir ve onunla ilişki kurabiliriz.

Sadece bir günde bile beyin fonksiyonlarımızı durmaksızın kullanırız. Mevcut bilişsel fonksiyonlarımızın en azından bazılarını kullanmadan neredeyse hiçbir şey yapamayız. Mesela, kahvaltı ister misin? Belki kitap okumak istersin? Araba kullanır mısın? Arkadaşlarınla ilginç bir sohbet içinde misin?

Etrafımızdaki dünyaya uygun bir şekilde dahil olmak için hergün yaptığımız aktiviteler beynin farklı bölümleri arasından milyonlarca bağlantı ve karmaşık zihinsel hesaplamalar gerektirir.

Temel bilişsel fonksiyonlar nelerdir?

Daha üst bilişsel fonksiyonlardan bahsettiğimizde genellikle dünyayı anlayabilmek ve onunla ilişki kurabilmek için ihtiyaç duyduğumuz bilişsel becerileri kastederiz. Her ne kadar bunlar farklı şeylermiş gibi çalışsa da bilişsel fonksiyonlar her zaman birbiriyle alakalıdır ve hatta bazen örtüşürler. Temel bilişsel fonksiyonlara şöyle bir bakalım:

DİKKAT: Dikkat tek basit bir tanıma, bir somut anatomik yapıya indirgenemeyecek karmaşık bir mental süreçtir ve tek bir testle değerlendirilemez çünkü türlü türlü süreçleri kapsar. Basitleştirmek gerekirse dikkat, beynimize eşzamanlı olarak ulaşan bir mental ya da motor eylemi gerçekleştimek için faydalı hem dış (koku, ses, resim…) hem içsel (düşünceler, duygular) uyarıcılar arasında seçim yapmak için kullandığımız bilişsel işlev diyebiliriz. Esasında, çeşitli karmaşık seviyeleri olan süreçler dizisidir ve diğer bilişsel fonksiyonları iyi yapabilmemize olanak tanır. Dikkat, karmaşıklık seviyesine bağlı olarak farklı türlere ayrılabilir.

BELLEK: Bellek bilgileri kodlama, depolama ve geri çağırmamıza olanak veren karmaşık bir süreçtir. Eğer dikkatsel sistem doğru işlemezse işlerimizi gerektiği gibi yerine getiremeyiz. Eğer dikkatimizi bir şeye veremezsek bu bilgiyi kodlayamaz, depolayamaz ve geri çağıramayız. Belleği anlayabilmek için onu iki kritere göre sınıflandırırız:

YÜRÜTÜCÜ FONKSİYONLAR: Yürütücü fonksiyonlar en kompleks bilişsel işlevlerdir. Yürütücü fonksiyonların farklı tanımları olsa da, çoğunluğu türlü ilgili süreçler boyunca bilişsel kontrol, düşünce ve davranış kontrolünü içerir. Dikkat ve odaklama, planlama, programlama, düzenleme, ve niyetli davranış doğrulama gibi karmaşık beceriler dizisini kapsar. Yürütücü fonksiyonlar ön lobta yer alır. Lezack’a göre bu fonksiyonlar bir dizi bileşenlerle gruplanabilir:

DİL: Dil lisanlar aracılığıyla sergilenen sembolik bir iletişim sistemidir. Dil sadece diğerleriyle iletişim kurmak için değil aynı zamanda iç düşüncelerimizin yapılandırılaması için de önemlidir. Dil işleme çeşitli fonksiyonal sistemler içserisinde birlikte hareket eden, özellikle sol yarımkürenin dahil olduğu farklı beyin alanlarını kullanır. Dilin ifade edilmesi ve algılanmasında iki kortikal alandan bahsedebiliriz, daha çok beynin sol yarım küresinde:

GÖRSEL ALGISAL VE GÖRSEL UZAYSAL FONKSİYONLAR: Görsel algılsal fonksiyonlar iki uyarıcıyı farkedip birbirinden ayırmamıza olanak tanıyan işlevlerdir. Gördüklerimizi algılayıp, yorumlamak ve bilinen kategorilerlerle ilişkilendirmeye ve bilgimize dahil etmemize yardım ederler. Bu işlevler doğru çalıştıklarında arkadaşlarımız ve ailemizin yüzlerini tanıyabilir ya da anahtarlar, bir şapka ve bir tarağı birbirinden ayırabiliriz.

2019-01-05T08:18:40+00:00

New Courses

Contact Info

1600 Amphitheatre Parkway New York WC1 1BA

Phone: 1.800.458.556 / 1.800.532.2112

Fax: 458 761-9562

Web: ThemeFusion

Recent Posts